Phân biệt Sâm cau đen (Tiên mao chuẩn) và Sâm cau đỏ (Bồng bồng)

Làm rõ tên gọi thương mại dễ gây nhầm lẫn trên thị trường đồ ngâm Tây Bắc

Trong Dược điển cổ truyền, vị thuốc Sâm cau (Tiên mao) chính thống là rễ củ vỏ đen của cây Curculigo orchioides; trong khi 'sâm cau đỏ' bán phổ biến gần đây thực chất là rễ cây bồng bồng / huyết giác lá hẹp hoàn toàn khác họ.

Sâm cau đen / Tiên mao (Curculigo orchioides)

Sâm cau đen / Tiên mao (Curculigo orchioides)

Curculigo orchioides

Bộ phận dùng: Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa · Tính vị: Tính nhiệt, vị cay

Sâm cau đỏ / Huyết giác lá hẹp (Bồng bồng)

Sâm cau đỏ / Huyết giác lá hẹp (Bồng bồng)

Dracaena angustifolia

Bộ phận dùng: Quả chín, cành lá hoặc rễ

Bảng đối chiếu đặc điểm nhận biết

Phân loại thực vật và dáng lá

Sâm cau đen / Tiên mao (Curculigo orchioides)

Họ Hạ trâm (Hypoxidaceae); cây thảo nhỏ thấp có vài tàu lá xếp nếp dọc giống lá cau non mọc sát đất, hoa nhỏ màu vàng.

Sâm cau đỏ / Huyết giác lá hẹp (Bồng bồng)

Thường là rễ cây Bồng bồng / Huyết giác lá hẹp (Dracaena, họ Măng tây) có thân cây cao mang chùm lá hẹp trên ngọn.

Hình dạng và màu vỏ rễ củ

Sâm cau đen / Tiên mao (Curculigo orchioides)

Củ đơn độc hình trụ thuôn dài 5-12cm bằng ngón tay út, vỏ ngoài màu nâu đen đến đen sẫm có nếp nhăn ngang, ruột trắng ngà vàng.

Sâm cau đỏ / Huyết giác lá hẹp (Bồng bồng)

Rễ mọc thành chùm nhiều củ mập nối nhau vỏ màu đỏ tươi như củ khoai lang đỏ nhỏ, ruột trắng.

Thành phần hoạt chất

Sâm cau đen / Tiên mao (Curculigo orchioides)

Chứa glycosid phenolic đặc hiệu là curculigosid cùng cycloartan triterpen saponin đã được nghiên cứu dược lý rõ ràng.

Sâm cau đỏ / Huyết giác lá hẹp (Bồng bồng)

Chứa saponin steroid và sắc tố flavonoid đỏ ở vỏ tạo màu dịch ngâm đỏ tươi bắt mắt, ít tài liệu lâm sàng chuẩn hoá hơn.

Tính vị và Sơ chế khử ngứa

Sâm cau đen / Tiên mao (Curculigo orchioides)

Vị cay ấm có độc nhẹ gây tê ngứa cổ họng nếu dùng sống — bắt buộc ngâm kỹ nước vo gạo đặc qua đêm rồi đồ chín phơi khô mới được dùng.

Sâm cau đỏ / Huyết giác lá hẹp (Bồng bồng)

Tính bình mát nhẹ hơn, vị hơi ngọt chát nhẹ, chủ yếu rửa sạch thái lát phơi se.

Công năng chủ trị chuẩn

Sâm cau đen / Tiên mao (Curculigo orchioides)

Ôn thận tráng dương, trừ hàn thấp mạnh gân cốt cho người thận dương suy hàn lưng gối lạnh.

Sâm cau đỏ / Huyết giác lá hẹp (Bồng bồng)

Dân gian dùng hỗ trợ thanh huyết thông lạc và tạo màu sắc thơm dịu trong bình ngâm phối hợp.

Kinh nghiệm chọn mua thực tế

Nếu tìm vị Tiên mao chuẩn Dược điển để ôn thận dương, phải chọn củ Sâm cau đen (Curculigo orchioides) đã được cửu chế/chế kỹ với nước vo gạo hết ngứa hăng.

Kiểm tra nguồn gốc lô hàng, hạn dùng và hồ sơ kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm trên sàn.

Tra cứu số lô & chứng từ kiểm nghiệm COA

Sản phẩm dược liệu liên quan trên sàn

Các sản phẩm chính hãng liên quan đến Sâm cau đen / Tiên mao (Curculigo orchioides) và Sâm cau đỏ / Huyết giác lá hẹp (Bồng bồng).

Xem thêm sản phẩm

Bài phân biệt dược liệu khác

Xem tất cả