Phân biệt Hà thủ ô đỏ và Hà thủ ô trắng (Củ vú bò)

Hai loài khác hẳn họ thực vật cùng mang tên Hà thủ ô tại Việt Nam

Dù cùng mang tên gọi Hà thủ ô trong dân gian, hà thủ ô đỏ (Reynoutria multiflora) và hà thủ ô trắng (Streptocaulon juventas) thuộc hai họ thực vật hoàn toàn khác nhau về hình thái nhựa mủ lẫn thành phần hoá học.

Hà thủ ô đỏ (Họ Rau răm)

Hà thủ ô đỏ (Họ Rau răm)

Reynoutria multiflora

Bộ phận dùng: Rễ củ (cửu chưng cửu sái với đậu đen) · Tính vị: Tính hơi ấm (khi chế), vị đắng ngọt chát

Hà thủ ô trắng / Dây mốc (Họ Trúc đào)

Hà thủ ô trắng / Dây mốc (Họ Trúc đào)

Streptocaulon juventas

Bộ phận dùng: Lá, vỏ thân hoặc rễ

Bảng đối chiếu đặc điểm nhận biết

Họ thực vật và đặc điểm dây lá

Hà thủ ô đỏ (Họ Rau răm)

Họ Rau răm (Polygonaceae); thân leo nhẵn ánh tía không có nhựa mủ trắng, gốc lá hình tim có bẹ chìa ôm thân.

Hà thủ ô trắng / Dây mốc (Họ Trúc đào)

Họ Trúc đào - Thiên lý (Apocynaceae); toàn thân và lá phủ lông mịn mốc, bẻ cành chảy nhiều nhựa mủ màu trắng đục như sữa.

Hình thái và mặt cắt rễ củ

Hà thủ ô đỏ (Họ Rau răm)

Củ tròn mập hoặc thuôn như củ khoai lang vỏ nâu đỏ; cắt ngang thịt củ màu hồng nâu có vân vòng kỳ lân (vân mây) đặc trưng.

Hà thủ ô trắng / Dây mốc (Họ Trúc đào)

Rễ củ dài hình trụ cong queo vỏ nâu xám nhiều nếp nhăn dọc; ruột màu trắng ngà nhiều bột và xơ, không có vân mây hồng.

Mùi vị nguyên liệu

Hà thủ ô đỏ (Họ Rau răm)

Vị chát rõ hơi đắng nhẹ (giàu tanin, stilben glycosid và anthraquinon).

Hà thủ ô trắng / Dây mốc (Họ Trúc đào)

Mùi thơm hắc nhẹ đặc trưng, vị đắng nhiều hơn chát.

Quy trình bào chế khử độc

Hà thủ ô đỏ (Họ Rau răm)

Bắt buộc ngâm nước vo gạo và chưng cách thuỷ với nước đậu đen xanh lòng (cửu chưng cửu sái) chuyển màu đen bóng mới được dùng.

Hà thủ ô trắng / Dây mốc (Họ Trúc đào)

Cũng phải ngâm kỹ nước vo gạo qua đêm để loại bỏ hết nhựa mủ trắng kích ứng rồi đồ chín cùng đậu đen trước khi phơi khô.

Lưu ý an toàn gan mật

Hà thủ ô đỏ (Họ Rau răm)

Vị thuốc chuẩn trong Dược điển nhưng tuyệt đối không dùng sống và cần thận trọng theo dõi men gan nếu dùng kéo dài.

Hà thủ ô trắng / Dây mốc (Họ Trúc đào)

Thuốc Nam phổ biến ở miền Trung - Nam nhưng tuyệt đối không dùng củ tươi còn mủ trắng.

Kinh nghiệm chọn mua thực tế

Chỉ chọn mua Chế hà thủ ô đỏ dạng miếng đen bóng mùi thơm bùi đậu đen từ cơ sở bào chế đạt chuẩn, tránh mua củ tươi tự thái uống sống tại nhà.

Kiểm tra nguồn gốc lô hàng, hạn dùng và hồ sơ kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm trên sàn.

Tra cứu số lô & chứng từ kiểm nghiệm COA

Bài phân biệt dược liệu khác

Xem tất cả