Ban sampsonii (Hypericum sampsonii) (Hypericum sampsonii)
Ban sampsonii (Hypericum sampsonii) (Hypericum sampsonii)Ảnh: Casper · CC BY-NC · Nguồn gốc
Đông dược Á ĐôngVần B

Ban sampsonii (Hypericum sampsonii)

Hypericum sampsonii

Ban sampsonii (Hypericum sampsonii) (Hypericum sampsonii) là loài thực vật dược học thuộc Họ Ban (Hypericaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là ngọn có hoa và toàn cây, nổi bật với nhóm hoạt chất naphthodianthron (hypericin), phloroglucinol (hyperforin), xanthon và flavonoid.

Họ thực vật
Họ Ban (Hypericaceae)
Bộ phận dùng
Ngọn có hoa và toàn cây
Nhóm hoạt chất chính
Naphthodianthron (hypericin), phloroglucinol (hyperforin), xanthon và flavonoid

1. Tổng quan và danh pháp

Ban sampsonii (Hypericum sampsonii) (danh pháp khoa học: Hypericum sampsonii) là đại diện có giá trị dược liệu thuộc chi Hypericum, Họ Ban (Hypericaceae). Trong hệ thống phân loại của Thư viện Dược liệu Herbal.vn, loài này được xếp vào nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền.

Tên gọi khác và đồng danh: Hypericum sampsonii.

2. Phân loại thực vật học và họ hàng

Theo hệ thống phân loại thực vật hiện đại, Ban sampsonii (Hypericum sampsonii) mang danh pháp hai phần chuẩn là Hypericum sampsonii, trực thuộc Chi Ban (Hypericum) nằm trong Họ Ban (Hypericaceae).

Các loài cùng chi Hypericum và cùng Họ Ban thường chia sẻ nhiều đặc điểm hình thái cơ quan sinh sản cũng như các khung chuyển hoá thứ cấp tương đồng, giúp định hướng nghiên cứu dược lý và kiểm nghiệm dược liệu.

3. Đặc điểm nhận diện và phân bố sinh thái

Trong tự nhiên và canh tác dược liệu, việc nhận diện chính xác Hypericum sampsonii dựa trên cấu trúc lá, kiểu cụm hoa, quả và đặc điểm giải phẫu bộ phận dùng (ngọn có hoa và toàn cây) nhằm tránh nhầm lẫn với các loài gần gũi trong cùng chi Hypericum.

Loài phân bố chủ yếu tại các vùng khí hậu cận nhiệt đới và ôn đới Á Đông; nhiều vùng trồng tại vùng cao phía Bắc Việt Nam hiện cũng đã di thực hoặc sử dụng nguồn dược liệu nhập khẩu đạt tiêu chuẩn dược điển.

4. Bộ phận dùng và thành phần hoá học

  • Bộ phận dùng chính: Ngọn có hoa và toàn cây.
  • Nhóm hoạt chất ghi nhận: Naphthodianthron (hypericin), phloroglucinol (hyperforin), xanthon và flavonoid.
  • Thu hái và sơ chế: Thu hoạch vào thời kỳ tích luỹ hàm lượng hoạt chất cao nhất trong năm, làm sạch tạp chất, phơi âm can hoặc sấy ở nhiệt độ kiểm soát để bảo toàn các hợp chất nhạy nhiệt và tinh dầu tự nhiên.

5. Công dụng truyền thống và ứng dụng thực tiễn

Trong tri thức thảo dược truyền thống và tài liệu thực vật dược học, Ban sampsonii (Hypericum sampsonii) (Hypericum sampsonii) được ghi nhận sử dụng bộ phận ngọn có hoa và toàn cây trong chăm sóc sức khoẻ, chế biến trà thảo mộc hoặc chiết xuất hoạt chất tự nhiên.

Các nhóm ứng dụng tiêu biểu: An thần & Giấc ngủ, Thanh nhiệt & Mát gan, Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSK.

6. Góc nhìn dược học hiện đại

Các nghiên cứu thực vật dược (phytochemistry & ethnopharmacology) đối với chi Hypericum và Họ Ban tập trung đánh giá hoạt tính sinh học của nhóm naphthodianthron (hypericin), phloroglucinol (hyperforin), xanthon và flavonoid, bao gồm khả năng chống oxy hoá, bảo vệ tế bào và tiềm năng chuẩn hoá dịch chiết trong các dạng bào chế hiện đại như trà túi lọc, cao khô định chuẩn, viên nang thảo dược và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

7. Lưu ý an toàn và bảo tồn

  • Sử dụng đúng loài đã được định danh khoa học (Hypericum sampsonii), đúng bộ phận dùng và nguồn gốc rõ ràng, không dùng dược liệu ẩm mốc hoặc không rõ xuất xứ.
  • Phụ nữ đang mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người đang sử dụng phác đồ thuốc kê đơn cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng.

Khi thu hái và sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc khai thác bền vững, ưu tiên nguồn nguyên liệu từ các vùng trồng dược liệu kiểm soát chất lượng.

Khuyến cáo chuyên môn & An toàn sử dụng

Nội dung chuyên khảo trong Thư viện Dược liệu Herbal.vn được tổng hợp từ các tài liệu phân loại thực vật học và dược học nhằm mục đích tra cứu, học thuật và tham khảo thông tin. Thông tin này không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa.

Dược liệu cùng Họ hàng (Họ Ban)

Các loài có quan hệ phân loại thực vật gần gũi với Ban sampsonii (Hypericum sampsonii).

Xem toàn bộ họ →
Hypericum beanii
Thuốc Nam

Ban beanii (Hypericum beanii)

Hypericum beanii

Họ Ban · Ngọn có hoa và toàn cây

Ban beanii (Hypericum beanii) (Hypericum beanii) là loài thực vật dược học thuộc Họ Ban (Hypericaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là ngọn có hoa và toàn cây, nổi bật với nhóm hoạt chất naphthodianthron (hypericin), phloroglucinol (hyperforin), xanthon và flavonoid.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Hypericum elodeoides
Thuốc Nam

Ban elodeoides (Hypericum elodeoides)

Hypericum elodeoides

Họ Ban · Ngọn có hoa và toàn cây

Ban elodeoides (Hypericum elodeoides) (Hypericum elodeoides) là loài thực vật dược học thuộc Họ Ban (Hypericaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là ngọn có hoa và toàn cây, nổi bật với nhóm hoạt chất naphthodianthron (hypericin), phloroglucinol (hyperforin), xanthon và flavonoid.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Ban bellum (Hypericum bellum)
Thuốc Nam

Ban bellum (Hypericum bellum)

Hypericum bellum

Họ Ban · Ngọn có hoa và toàn cây

Ban bellum (Hypericum bellum) (Hypericum bellum) là loài thực vật dược học thuộc Họ Ban (Hypericaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là ngọn có hoa và toàn cây, nổi bật với nhóm hoạt chất naphthodianthron (hypericin), phloroglucinol (hyperforin), xanthon và flavonoid.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Ban kouytchense (Hypericum kouytchense)
Thuốc Nam

Ban kouytchense (Hypericum kouytchense)

Hypericum kouytchense

Họ Ban · Ngọn có hoa và toàn cây

Ban kouytchense (Hypericum kouytchense) (Hypericum kouytchense) là loài thực vật dược học thuộc Họ Ban (Hypericaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là ngọn có hoa và toàn cây, nổi bật với nhóm hoạt chất naphthodianthron (hypericin), phloroglucinol (hyperforin), xanthon và flavonoid.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan